Laat de natuur leven met wilde bloemen
Kijk eens om je heen. Waar zijn de wilde bloemen gebleven? Geen gefladder van vlinders, geen gezoem van bijen. Ook de vogels zijn stil. Hier leeft de natuur niet. Jij kunt dat veranderen. Doe mee en laat de natuur weer leven in je tuin, op je balkon en in je buurt.
Wist je dat we in Nederland 3 miljard vierkante meter aan tuin hebben? Dat lijkt behoorlijk wat, maar 47% van al die tuinen bestaat uit steen… In zo'n stenen tuin blijft het stil en leeg: geen gezoem van bijen, gefladder van vlinders en ook vogels hebben hier niets te zoeken. Met de handige tips uit de workshop breng je jouw tuin, balkon en buurt weer tot leven. Ga aan de slag en maak het verschil met wilde bloemen!
Waarom bloemen belangrijk zijn
In de natuur hangt alles met elkaar samen. Bloemen zijn afhankelijk van bijen, vlinders en andere bestuivers. Insecten hebben planten nodig voor voedsel en bescherming. Veel vogels overleven alleen dankzij insecten en zaden. De een kan niet zonder de ander. En ook wij zijn sterk afhankelijk van alles wat groeit en bloeit. Zo is 75% van onze voedselgewassen afhankelijk van de bestuiving door insecten.
Wat wij doen voor wilde bloemen
We vergroten en herstellen natuurgebieden als leefgebied voor planten en dieren. Onze boswachters zetten zich elke dag in om die natuur te beschermen. Wilde bloemen krijgen weer de kans om te groeien en te bloeien. En daar stopt het niet, want wilde bloemen zorgen voor meer insecten, vogels en andere dieren. Zo geven we de hele biodiversiteit een boost en zorgen we voor een natuurrijker Nederland.
Lees verder in het interview met ecoloog Bart de Haan
Help je ook mee?
Gelukkig hoef je geen bioloog of wereldverbeteraar te zijn om de natuur in jouw buurt te fixen. Vraag de gratis bloemzaadjes aan en bekijk direct de eerste aflevering van de online workshop 'Laat de natuur leven'. Samen laten we de natuur leven met wilde bloemen!
Waarom zijn wilde bloemen zo belangrijk?
Wilde bloemen staan al jaren onder druk. En daarmee ook insecten en vogels. Soorten verdwijnen: ruim 2 miljoen hectare aan graslanden, akkers, bermen en andere velden zijn soortenarm geworden. Wat zijn de bedreigingen en waarom zijn bloemen belangrijk?
Vroeger was Nederland een stuk bloemrijker. Bermen, akkers, weilanden en natuurgebieden kleurden ons landschap. Insecten gonsden volop en vogels zongen overal in de lucht. Helaas staat dit alles al jaren onder druk. Maar liefst 2 miljoen hectare aan graslanden, akkers en andere velden zijn in een eeuw tijd soortenarm geworden. Dat is bijna 90 procent van het totale oppervlak aan bloemrijke vegetatie.
De belangrijkste oorzaak is intensivering van de landbouw (kunstmest, pesticiden, ontwatering, andere gewaskeuze, verdwijnen van hagen en bomen), met als gevolg stikstofproblematiek, verdroging en vermesting. Daarnaast spelen versnippering en klimaatverandering een belangrijke rol.
Laat de natuur leven met wilde bloemen
Er zijn steeds minder wilde bloemen. En dat is slecht nieuws! Zonder wilde bloemen, geen insecten, vogels en andere dieren. Doe mee en laat de natuur weer leven in tuin, balkon en buurt. Volg online workshops van onze boswachters én ontvang gratis bloemzaadjes.
Achteruitgang insecten
Niet alleen zijn bloemen verdwenen, maar daarmee ook insecten die afhankelijk zijn van planten voor hun nectar, stuifmeel, als voedsel voor larven of als schuilplek. Het is een wisselwerking, want omgekeerd hebben bloemen ook insecten nodig voor hun bestuiving. Voor 80 procent van de planten geldt: zonder bestuiving geen voortplanting.
Wetenschappers hebben becijferd hoe slecht de insecten er in ons land voor staan. De afgelopen decennia is er een afname aan insecten in Nederland van 54 procent (nachtvlinders) tot zelfs 72 procent (loopkevers). Verder is bekend dat er wat betreft dagvlinders in een halve eeuw maar liefst 20 soorten vlinders zijn uitgestorven. En 10 andere vlindersoorten staan op de nominatie te verdwijnen.
Insectenetende vogels
De sterke achteruitgang van planten en insecten vertaalt zich door in de vogels. In heel Europa kelderen de aantallen: in de afgelopen 40 jaar is een kwart van de Europese broedvogels verdwenen. En die achteruitgang is het sterkst bij insectenetende vogelsoorten. Met name de insectenetende boerenlandvogels daalden een stuk harder dan de insectenetende bosvogels.
Ook in ons land zijn veel insectenetende vogels op de Rode Lijst beland – de lijst die aangeeft of soorten kwetsbaar of bedreigd worden. Typische boerenlandvogels als de grauwe gors, de veldleeuwerik, boerenzwaluw, grutto, wulp en tureluur staan erop. Broedvogels die het moeten hebben van een bloemrijke omgeving met veel insecten.
Bloem en dier, niet zonder elkaar
Nu zijn er bloemen die allerlei soorten insecten aantrekken, maar je hebt ze ook die een heel specifieke relatie hebben. Vooral onder de zeldzamere kom je bijzondere relaties tegen. Ecoloog Bart de Haan van Natuurmonumenten kent een rits voorbeelden van bloem-dierrelaties en weet hoe het doorwerkt wanneer het slecht gaat met plant of leefgebied. Twee bijzondere voorbeelden.
Knautiabij en beemdkroon
“Neem de knautiabij. Een wilde bij die volledig afhankelijk is van de plant beemdkroon (Knautia is de wetenschappelijke naam). Vroeger waren beide veel algemener dan nu. Het vrouwtje van de knautiabij gebruikt stuifmeel van deze paarsbloeiende plant als voedsel voor haar larven. Ze maakt nestholletjes in de grond waarin ze haar eitjes legt, met daarbij een voedselpakketje. Ook bestaat er een wespje, de knautiawespbij, dat juist háár eitjes weer legt op de voedselvoorraad van de knautiabij. Een broedparasiet dus. Je begrijpt het al, met het verdwijnen van de plant, verdwijnen ook deze insecten.”
Zilveren maan en moerasviooltje
“De zilveren maan is ook typisch een soort die afhankelijk is van slechts één plantensoort. Deze zeldzame dagvlindersoort legt haar eitjes in het binnenland uitsluitend op moerasviooltje. Honderd jaar geleden was deze vlinder op veel plekken in ons land algemeen, maar nu komt hij nog maar in een paar gebieden voor. Een daarvan is een deel van de Sallandse Heuvelrug. Rondom dit gebied lagen vroeger moerassen met moerasviooltje, waardoor de zilveren maan in een wijde omgeving er terechtkon.”
“Maar die moerassen zijn verdwenen. De vlinder kon nergens anders meer terecht dan die ene plek waar hij nu nog voorkomt. Het leefgebied is nu zó klein geworden en de populatie te geïsoleerd, dat het een kwestie van tijd is dat ie uitsterft. Dit illustreert hoe belangrijk het is dat niet alleen natuurgebieden bloemrijk zijn, maar óók de omgeving er omheen. Het vergroten en verbinden van natuurgebieden is van levensbelang voor veel soorten.”